L-teanina – co to jest i jak działa?

L-teanina to aminokwas niebiałkowy, występujący niemal wyłącznie w liściach herbaty (Camellia sinensis). Została odkryta w 1949 r. podczas badań nad zieloną herbatą i to właśnie jej – obok kofeiny – napar zawdzięcza swój charakterystyczny profil. W tym wpisie wyjaśniamy, czym teanina jest, skąd się bierze, jak wygląda jej suplementacja i czego – zgodnie z przepisami – nie wolno o niej obiecywać.

Teanina – co to jest?

Większość aminokwasów znamy jako „cegiełki" białek. Teanina do nich nie należy – to aminokwas niebiałkowy, który nie wchodzi w skład białek, a budową przypomina glutaminę i kwas glutaminowy. W przyrodzie występuje w zasadzie tylko w herbacie (śladowo także w niektórych grzybach), a roślina wytwarza ją w korzeniach, skąd teanina wędruje do liści. Im młodsze liście i bardziej zacieniona uprawa (jak przy japońskich herbatach gyokuro i matcha), tym teaniny więcej.

Ile teaniny jest w herbacie?

Filiżanka naparu dostarcza orientacyjnie 25–60 mg L-teaniny – zależnie od gatunku, ilości liści i czasu parzenia. Dla porównania: typowa porcja suplementu to 100–200 mg, czyli równowartość kilku filiżanek – ale bez towarzyszącej im kofeiny. W herbacie oba związki występują naturalnie razem; w suplementach teanina jest czysta, co doceniają osoby ograniczające kofeinę.

L-teanina – na co? Co mówią przepisy

Tu należy się uczciwa odpowiedź: L-teanina nie ma przyznanych oświadczeń zdrowotnych w rejestrze UE – EFSA nie zatwierdziła wniosków jej dotyczących. Oznacza to, że sklep ani producent nie może zgodnie z prawem obiecywać, że teanina „wycisza", „poprawia koncentrację" czy „redukuje stres" – niezależnie od tego, co piszą zagraniczne portale. Możemy natomiast opisać fakty: to dobrze poznany składnik herbaty o ugruntowanej, wielowiekowej historii spożycia, przyjmowany w suplementach w znanych, odmierzonych porcjach. Spośród składników, które mają potwierdzone funkcje, magnez przyczynia się do utrzymania prawidłowych funkcji psychologicznych i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Czy warto stosować teaninę?

To decyzja indywidualna – i dokładnie tak powinna brzmieć rzetelna odpowiedź. Za teaniną przemawia długa historia spożycia w herbacie, dobra tolerancja przy porcjach z etykiet i wygoda czystej, pozbawionej kofeiny formy. Przeciw – brak oficjalnie potwierdzonych funkcji, więc efektów nikt uczciwie nie zagwarantuje. Jeśli zdecydujesz się spróbować: wybierz produkt o prostym składzie (np. na opatentowanym surowcu Suntheanine®), stosuj porcję z etykiety, a przy lekach działających na układ nerwowy skonsultuj się wcześniej z lekarzem. Przegląd form – kapsułki 100 i 200 mg, tabletki do ssania, puder – wraz z porównaniem cen znajdziesz w serii L-Teanina.

Teanina a kofeina

W liściach herbaty teanina i kofeina współistnieją, a ich proporcje kształtują charakter naparu – inny w mocnej czarnej herbacie, inny w łagodniejszych herbatach zacienianych. Suplementy rozdzielają ten duet: czysta teanina nie zawiera kofeiny, więc można ją przyjmować niezależnie od pory dnia, a jej stężenie we krwi osiąga szczyt w ciągu około godziny od przyjęcia.

Opracowanie: Adam Furmański, technik technologii żywności – założyciel Naturawit, w branży suplementów diety od 2015 r. · publikacja: 16.10.2026